ÜST BANNER

Nedim İNCE

GÖL DEYİP GEÇMEYİN

Sosyalist dünya adına Kapitalist dünyayla büyük bir mücadeleye giren Sovyetler Birliği’nin kullandığı en önemli araçlardan biri ekonomik büyümeydi.

13 Eylül 2022 18:55
A
a
Ekonomik büyüme uğruna olağan dışı bir hızla arttırılan pamuk ekimine Aral Gölü’nden çekilen su, gölün hızla kurumasının önemli nedenlerinden biriydi. Bir diğeri de gölü besleyen Amu Derya ve Siri Derya nehirlerinin sularının aşırı ve plansız sulama nedeniyle göle ulaşamamasıydı.
Pamuk rekoltesini artırabilmek için plansız sulama projeleri, dünyanın en büyük dördüncü gölü olan Aral'ın yüzde 90'ını kurutup çöle çevirdi.
Sadece kırk yıl süren bu süreç beraberinde ciddi bir ekolojik yıkıma yol açtı.
Aral'ın yüzölçümü daraldıkça bölgeden daha çok böcek ve haşare yaşama imkanı buldu. Aral'ın kurumasıyla bölgedeki iklim de değişti. Yağmurlar azaldı, yeşil alanlar kuraklaştı. Aral'a yakın tatlı su göletleri de Aral'la birlikte kurudu. Aral'ın beslediği bitki örtüsü içerisinde yaşayan antilop sürüleri yeryüzünden silindi.
Kuruyan göl, azalan yağış, artan zararlı böcekler pamuk üretiminin hızla azalmasına yol açtı. Daha çok pamuk derken eldekinden de olundu.
Bir balık deposu olan gölün kurumasıyla çevre halkı ucuz ve besleyici bir kaynaktan da mahrum oldu.
Yıllardır süren gölü eski haline getirme çabaları başaralı olmadı. Olacak gibi de durmuyor.
Atalarımız boşuna dememişler; “yıkmak kolay, yapmak zor”.
Tüm bunları yazma nedenim, önümüzde bu kadar somut bir örnek var iken ülkemizde benzer şeyler yapılması.
Doğal göl uzmanı Dr. Erol Kesici son 60 yılda toplamı Van Gölünün üç katı büyüklüğünde alan eden 70 civarında doğal gölün kuruduğunu, kurutulduğunu saptayarak, gidişin iyi bir gidiş olmadığına dikkat çekmektedir.
Kuruyan göllerin binlerce yıllık ekosistemle birlikte yok olduğundan, yağmur sularıyla tekrar dolsa bile göl özelliğini yitirerek su deposu haline geleceklerinden söz etmektedir.
Yok olan sadece göl değildir. Binlerce senelik ekolojik yapı yanı sıra, bölgesel fauna da mikro iklim de değişmektedir.
Diğer yandan kuruyan göl alanında tarıma açılan topraklar bir süre sonra hızla verimsizleşmekte, değişen mikro iklim ve fauna nedeniyle çevre de tarım ve hayvancılık için elverişsiz hale gelmektedir.
Bölgeye uygun tarım bitkilerinin seçilmemesi,  bölgedeki su kaynakları üzerinde büyük bir baskı oluşturmaktadır.   Örneğin kurak sayılacak bir bölgede oradaki göle güvenerek çok su isteyen bitkilerin seçilmesi gölün idam fermanı gibidir. Tarıma su temini gölün yanı sıra her yıl daha derinleşen artezyenlerle, gölü besleyen akarsularla yapılmaya devam edileceği için gölün kuruması daha da hızlanmaktadır.
Bunlar yetmiyormuş gibi daha çok para kazanmak için kurak sayılacak bir bölgede yer alan ülkemizde bol su isteyen tropikal bitkilerin yaygın bir şekilde ekilmesi ve bunu yaparken sulama teknolojisinin az su tüketecek şekilde geliştirilmemesi, küresel ısınmayla sorun olmaya başlayan susuzluğu daha da arttıracaktır.
Dünya nüfusunun yüzde 40’ından fazlası su kıtlığıyla baş etmeye çalıştığı,  artan kuraklık ve çölleşmeyle birlikte, 2050 yılına kadar her dört kişiden birinin su sıkıntısı çekeceği dünyamızda, ülkemizin benimsediği yanlış su politikasıyla sonsuz bir kaynakmış gibi başvurduğumuz yer altı sularının kendini yenilemesine fırsat vermeden tüketilmesinin sonuçları sadece göllerin kurumasıyla kalmayacak; zamanla tarım için su tükenecek, tarımsal üretimin azalması açlığa, içecek suyun daha da azalması susuzluğa yol açacaktır.
İnsanlar açlıktan susuzluktan bir birini kırmadan önce önlem almak yerine felaket kapıya dayandığında ülkeden göç ederek kurtulmayı düşünenlerin büyük bir çoğunluğu hayal kırıklığına uğrayacak, bunu başararak kurtulduğunu sanan bir avuç insanın yaşayacağı hayal kırıklığı sadece bir süre daha ertelenmiş olacaktır…
Hayır mı?
Ömrü yeten görecek…
Nedim İnce
Altınoluk / 13. 09. 2022
 
1000
icon
Reyhan Kahraman Akman 15 Eylül 2022 09:11

Çok önemli bir konu, kaleminize sağlık

0 2 Cevap Yaz
Süleyman Karataş 15 Eylül 2022 06:06

Kuraklık sorununun küresel çapta planlanması ve yaşamı öncellemesi gerekiyor. İsrafın bir boyutuna değinmek istiyorum. Maalesef kendim de suçluyum bu konuda. Havuzlar. Çevremde hemen her sitede, neredeyse her müstakil evde bir tane var. Aynen yeraltı sularıyla dolduruluyorlar, su kaçakları nedeniyle de tam bir su düşmanları. Bilmem ki, eğer etrafta doğal yüzme alanları (deniz, göl, nehir vb.) yoksa planlı şekilde ortaklaşa kullanılacak şekilde yapılsalar olmaz mı? Sanki yasaları olmalı bu konunun.

0 2 Cevap Yaz
Mefaret Seyhan 15 Eylül 2022 00:23

Kaleminize sağlık,gerçekten cok önemli bir konuda güzel bir yazı, çok teşekkürler 👏👏

0 2 Cevap Yaz
Yüksel tunç çelebi 14 Eylül 2022 19:52

Göller,ırmaklar kurumadan çözüm bulunmalı...su politikäsı yaşama geçirilmeli...umarım yazınızdan etkilenenler olur da,çözüm üretirler...tşk.ler

0 2 Cevap Yaz
Zeki Onen 14 Eylül 2022 14:32

😲😲😢😢

0 2 Cevap Yaz
Musa salman 14 Eylül 2022 12:18

Kalemine sağlık Nedim hocam, maalesef dünya siyasetinde etkin isimler, en fazla bir sonraki seçimi düşünüyorlar, bilgin ve duyarlı insanların da yaptırım gücü yok.

0 2 Cevap Yaz
Süleyman Toklu 14 Eylül 2022 11:13

Değerli Nedim hocam;Türkiye’nin ve Dünya’nın en önemli sorunu, bütün canlılar için doğanın korunması, ekolojik dengenin bozulmamasının önemini kaleme almışsınız. Elinize, yüreğinize, beyninize sağlık aydınlık isan. 👏👍🙏🎆

0 5 Cevap Yaz
sondakika SON DAKİKA
hava durumu HAVA DURUMU
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat